หากเราสังเกตสถานการณ์โลกในปี 2026 เป็นเรื่องที่น่าตกใจว่า สิ่งที่ควรเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ กลับถูกนำมาใช้ เป็นข้ออ้าง ในสงครามระหว่างประเทศ การนำความเชื่อมาใช้ รายละเอียดเพิ่มเติม ในลักษณะที่แข็งกร้าว ยังคงปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน ในหลายภูมิภาคทั่วโลก ซึ่งประเด็นนี้ไม่ใช่เพียงเรื่องไกลตัว ที่มีอิทธิพลต่อจิตใจ ของมนุษยชาติทุกคนในวงกว้าง
ผู้เชี่ยวชาญด้าน ความมั่นคงและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ชี้ให้เห็นว่า องค์กรทหารหลายแห่ง จงใจใช้ศาสนา เพื่อขับเคลื่อนอุดมการณ์ ในหมู่ทหาร อาทิเช่น การที่สถาบันเตรียมทหาร ที่มีแนวคิดสุดโต่ง ซึ่งมีอิทธิพลต่อ นายทหารระดับสูง ที่นำไปสู่ความเกลียดชังที่ฝังรากลึก ไม่ว่าจะเป็น การอ้างสิทธิ์ในดินแดนศักดิ์สิทธิ์ เพื่อให้ทหารพร้อมสละชีพ
จุดร่วมที่น่าสนใจ ในการนำศาสนามาใช้ ประกอบด้วย:
ทำไมเราถึง หลงเชื่อ อุดมการณ์สุดโต่ง เหล่านี้ได้ง่าย? ปรากฏการณ์ทางจิตวิทยา ชี้ว่าสมองของเรา หาเหตุผลมาสนับสนุน สิ่งที่ตนเองอยากเชื่อ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิด Motivated Reasoning เมื่อผู้คนรู้สึก เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มที่บริสุทธิ์ เราจะพร้อมทำลาย ฝ่ายศัตรู โดยไม่ตั้งคำถาม เนื่องจากการโหยหาความมั่นคงทางจิตใจ
อย่างไรก็ตาม หลักการที่แท้จริง มักเน้นเรื่อง การก้าวข้ามความเกลียดชัง ซึ่งความเชื่อที่บริสุทธิ์ ไม่จำเป็นต้องทำร้ายใคร เพื่อแสดงความยิ่งใหญ่ การฝึกจิตใจให้รู้เท่าทัน จึงเป็นเกราะป้องกัน เพื่อป้องกันไม่ให้ ไม่ถูกใช้เป็นหมาก ในเกมการเมือง ที่อาศัยศาสนาเป็นฉากหน้า
เพื่อที่จะ แยกแยะได้ว่า ความเชื่อที่เราได้รับ เป็นไปเพื่อสันติ นี่คือข้อสังเกต ดังนี้:
ท้ายที่สุดแล้ว ศาสนาควรทำหน้าที่ แสงสว่างนำใจ ให้เราพ้นจาก กิเลสและความอาฆาตพยาบาท ไม่ใช่การถูกใช้ เป็นอาวุธร้าย เพื่อรับใช้ ผลประโยชน์ทางการเมืองของกลุ่มคน การนับถือศาสนา ควบคู่ไปกับปัญญา จึงเป็นหนทางเดียว ที่จะสร้าง สันติภาพที่แท้จริง ให้เป็นจริงได้ในยุคปัจจุบัน